B12 vitamini; önemi ve eksikliği


B12 vitamini suda çözülen bir vitamindir. Suda çözülebilen vitaminler vücut tarafından kullandıktan sonra geriye kalanlar idrar yoluyla dışarı atılır. Diğer B vitaminleri gibi B12 vitamini de metabolizmamız için oldukça gerekli vitaminlerden biridir.  

B12 eksikliğinin kesin olarak belirlenmesi için muayene ve kan testi gerecektir çünkü B12 eksikliği belirtileri, başka rahatsızlıklarda da görülebilen ve hemen ne olduğunu ayırt edemeyeceğiniz belirtilerdir. 

B12 eksikliği neden olur?

B12 eksikliğinin pek çok farklı nedeni olabilir. Örneğin; sıkı bir vejetaryen beslenme programı uyguluyorsanız, bu vitaminin eksikliğini yaşamamak için B12 takviyesi kullanmanız gerekebilir.

Çünkü bitki kaynaklı besinlerde B12 vitamini bulunmaz. Ayrıca mide kelepçesi kullanıyorsanız veya bir başka cerrahi zayıflama operasyonu geçirdiyseniz vücudunuz B12 vitaminini emme ve kullanma yeteneğini kaybedebilir.

Gıdaların vücut tarafından işlenmesinde sorunlara yol açan Crohn hastalığı, çölyak hastalığı gibi hastalıkları yaşayanlarda B12 eksikliği sık görülmektedir.

Ayrıca mide asidi üretiminde sıkıntı yaşayan kişilerde, B12’nin vücut tarafından emilebilmesi için bu aside ihtiyaç duyulduğundan eksiklik görülebilir.

B12 eksikliğinin belirtileri

Hafif ve orta düzeyde eksikliğin belirtileri de hafif olur. Ancak B12 eksikliğinin süresi uzadıkça belirtiler şiddetlenir.

B12 eksikliğine bağlı olarak, kanın vücut geneline yeterince oksijen taşıyamaması kendini aşırı yorgunluk, halsizlik ve hafif baş dönmeleriyle belli eder.

Zaman zaman çarpıntı yaşanabilir ve hızlı nefes alıp verme ihtiyacı doğabilir. Cilt genellikle solgundur ve boğaz ağrısı görülür.

Kolunuzu, bacağınızı bir yere çarptığınızda normalden daha çabuk, daha çok morarabilir ve iyileşme süresi uzayabilir.

Diş eti kanaması görülebilir ve küçük bir yaranın bile kanama süresi normalden uzun sürebilir. B12 vitamini eksikliğinde ishal veya kabızlık sık görülür.

Baş ağrısı ve konsantrasyon eksikliği yaşanabilir.

B12 vitamini eksikliği tedavi edilmediğinde sinir hücrelerinde kalıcı hasar oluşabilir. Bu hasara bağlı olarak aşağıdaki belirtiler görülebilir;

  • Kansızlık (B12 eksikliğine bağlı)
  • Denge kaybı vb nedenlerle yürümekte zorlanma
  • Dilin şişmesi, iltihaplanması
  • Cildin sararması veya solması
  • Kol ve bacaklarda uyuşma ve karıncalanma
  • Halsizlik
  • Güçsüzlük
  • Depresyon
  • Unutkanlık, hafıza kaybı
  • Düşüncelerini toplamakta zorlanma, dikkat dağınıklığı vb
  • Paranoya ve halüsinasyon görme
  • Nefes darlığı
  • Tat alamama
  • Görme bozukluğu
  • İshal ya da kabızlık

Çocuklarda görülen B12 eksikliği zamanında fark edilip tedavi edilmezse sinir sisteminde kalıcı hasara yol açabilir. Bu nedenle çocuğunuzun B12 düzeyini ölçtürmelisiniz.

B12 bulunan yiyecekler

B12 içeren bu gıdaları şu şekilde gruplayabiliriz:

  • Sakatat (ciğer vb)
  • Balık ve deniz ürünleri (karides, ahtapot, istiridye, ton balığı, somon vb)
  • Kırmızı et, kümes hayvanları, yumurta, süt ve diğer süt ürünleri
  • B12 ile güçlendirilmiş bazı kahvaltı gevrekleri

2017-08-26 14:52:24 / 144